Bosnië en Herzegovina


Voorafgaand aan de vakantie hadden we een kleine planning gemaakt over wat wel wilden zien, welke landen we wilden bezoeken en hoe lang we waar wilden blijven. De bedoeling was om een week echt vakantie te nemen in Slovenië en daar wel iets te doen, maar vooral even uit te rusten. Vervolgens zouden we naar Kroatië gaan, maar niet zo ver zuidelijk als nu gebeurd is. Daarna zouden we via Hongarije naar Roemenië en vervolgens zouden we via Zuid Polen terug naar huis. Daar hadden we ons op voorbereid, qua uitzoeken van reisdocumenten, vignetten etc.

De week regen heeft de planning link onverhoopt gegooid en we zijn heel ver zuidelijk terecht gekomen in een korte tijd. Vanaf hier zou het zelfs mogelijk zijn om via de Zwarte Zee terug te reizen. Monte Negro en Albanië wilden we bewaren voor een volgende reis en daarom hebben we besloten naar het oosten te reizen , naar Bosnië Herzegowina. Het land van de oorlog uit mijn jeugd. Het land van de onderdrukte moslim minderheid, de massamoord bij Srebrenica en al wat niet meer. Natuurlijk Kroatië was daar ook in betrokken, zoals we al hadden gezien, maar voor mijn gevoel was Bosnië het land waar het zwaarst is gevochten en het meest is gebeurd.

Het nadeel was dat we ons niet hadden voorbereid op een reis naar Bosnië en het land hoort niet bij de EU... we hebben gelukkig alle drie een paspoort, anders was het direct al afgelopen, maar een andere vereiste was een groene kaart. Ik dacht nog eerst aan de Amerikaanse Green Card, voor immigranten, maar ze bedoelden de groene kaart van de auto verzekering. Gelukkig had ik daarvan een geldige versie van het internet gehaald en geprint voor vertrek dus dat moest goedkomen.

Internet verzekeringen kennen ze kennelijk niet, want bij de eerst grenspost werd gelijk enorm moeilijk gedaan. En we werden uiteindelijk door een norse beambte terug gestuurd. Teleurgesteld zijn we richting het zuiden vertrokken om de volgende grenspost te proberen. Ook hier deden ze moeilijk (al hebben we zat mensen gesproken die zonder problemen de grens over zijn gekomen met een geprinte groene kaart). Hoewel ze qua internet verzekeringen niet helemaal bij zijn, kennen ze het spelletje van geld uit de broekzakkloppen wel en was het ineens mogelijk om voor 30 euro een 7 dagen geldige Bosnische auto verzekering af te sluiten... goh wat een geluk...

nadat de beambte de prijs op het formulier goed had gecontroleerd (anders zou hij door de verzekeringsman wel eens minder geld betaald krijgen) werden we vriendelijk lachend doorgezwaaid. Ik had er inmiddels de buik aardig vol van en was al helemaal klaar om de reis voor te zetten in Kroatië, maar gelukkig hebben we dat niet gedaan.

Wat is Bosnië een prachtig land, ingelovelijk, De wegen zijn goed, al kennen ze het begrip snelweg nog niet echt, de prijzen van campings zijn laag (8 tot 16 euro per nacht), de mensen zijn super vriendelijk en het landschap is fantastisch.

We wilden richting Mostar maar volgens onze ASCI gids zat de goedkoopste camping in een dorpje 30km verderop in Medjugorje. Daar zijn we heen vertrokken en op de camping aangekomen blijkt dat de dame van de receptie vloeiend Pools spreekt en een dochtertje heeft dat 2 weken ouder is als Adam. Tijdens het opzetten van de tent hebben we hem dan ook in de crèche gezet, bij het dochtertje, de dame en haar 5 collega's die lekker kletsend hun pauze doorbrachten. Hij vond het heerlijk en voor ons was het goed om de handen vrij te hebben.

We zijn later die dag in Medjugorje gaan kijken of er wat was... en we rolden van de ene verbazing in de andere. Er waren niet tientallen maar zo mogelijk honderden winkels met religieuze soeveniers, van rozenkransen, en kruisjes, tot schilderijen van een bloedende Jezus tot levensgrote beelden van een jonge Maria. Het bleef maar door gaan. In het centrum was een kerk, met aan de beide zijkanten, buiten de kerk biechthokjes... 25 rechts en 32 links... en er stonden rijen mensen voor, zo druk was het. Achter de kerk was een podium waarop een predikant zijn verhaal deed, voor hem, in een halve maan eromheen waren rijen en rijen banken, bomvol met mensen. Ik schat dat er tenminste 10.000 mensen aanwezig waren... echt bizar.

het blijkt dat in Medjugorje vanaf 1981 bij zes kinderen visioenen zijn geweest van Maria, die nu nog maandelijks aan de inmiddels volwassen mensen een boodschap overdraagd. Hierdoor is deze plaats de derde belangrijkste plek voor Katholieken in Europa (na het Vaticaan en Lourdes neem ik aan) en trekt het stadje per jaar zo'n 1.000.000 bezoekers.... en ondanks als die mensen was het er rustig, kalm en aangenaam.

Adam was vermoedelijk 1 van de jongsten in de stad en werd door de dames aanbeden. Zijn blonde lokken en gulle lach deden de vrouwen echt smelten en hij werd door wildvreemden op straat geaaid, gekust en gezegend. Af en toe raar, maar hij liet het graag over zich heenkomen.

Wij hebben in de dagen erna de omgeving verkend en zijn naar de watervallen van Kravica in Ljubuski en de ruïnes van Pocitelji geweest. Bij de watervallen hebben we heerlijk gezwommen (ondanks dat het volgende de dames van de camping in de zomer nog te koud is om te zwemmen) en in Pocitelji hebben we het oude ottomaanse dorpje bekeken en genoten van de prachtige uitzichten. Adam werd ook hier aanbeden maar nu door dames uit Bahrein, die Bosnië kwamen bezoeken.

De derde dag in Bosnië zijn we naar Mostar gegaan. De plaats krijgt zijn naam van de oude brug die er ligt, Stari Most (oude brug). Deze is in de ottomaanse periode gebouwd op de fundamenten van een Romeinse brug. Tijdens de oorlog lagen de Kroaten aan de ene kant van de rivier en de Bosniers aan de andere kant. De Kroaten hebben toen de brug opgeblazen maar deze is inmiddels weer helemaal hersteld. Rondom de brug ligt een kleine ottomaanse wijk met oude gebouwen en hele leuke bazaars, maar het meest indrukwekkende waren de grote hoeveelheid oorlogsschade die direct buiten de toeristische straten nog te zien waren. Vermoedelijk dankzij de hoge verwachtingen die we van de stad hadden viel ons de stad een beetje tegen. Van het oude centrum, waar zo veel over gesproken wordt is weinig over en het deel dat over is, is zo toeristisch dat het weinig aantrekkelijk wordt.

Het bezoek aan Mostar was onze derde en laatste dag in Medjugorje, hierna zijn we vertrokken naar Sarajevo. Bij afscheid kreeg Adam zijn eerste eigen rozenkrans van de camping houders die helemaal verliefd op hem waren geworden. De reis naar Sarajevo was fantastisch, de uitzichten en het landschap zijn echt fenomenaal en het rijden over de hoofdweg ging erg goed. Wel was het een keer schrikken toen een tractor met 5km per uur net achter een scherpe bocht bleek te rijden, maar dat is goed gekomen. In Sarajevo hebben we op een camping staan in een kleine voorstad. Vanaf hier hebben we diezelfde dat nog een reis met de tram gemaakt naar het centrum. Die oplossing is geniaal. De camping en het centrum liggen allebei aan het einde van de tramlijn, dus het in en uitstappen kan niet mis gaan. De reis naar het centrum duurde wel een dik half uur, maar die gaat dan ook over een hele indrukwekkende route. De stad leeft en bruist, maar overal is nog oorlogsschade te zien. Veel flatgebouwen missen enkele balkons, granaatinstlagen zijn aan de binnenzijde wel hersteld, maar stukadoren op 10 hoog is lastig dus aan de buitenkant zijn de bakstenen nog te zien, en overal zitten kogelgaten. De mensen zijn er inmiddels aan gewend en ondanks de zeer oude trams en bussen die laten zien dat het geld eerst naar andere zaken gaat is de stad duidelijk aan het moderniseren. Het centrum is voor een stad van deze omvang klein en compact en daarmee ook aangenaam overzichtelijk. Zelf hebben ze een lijn getrokken in het midden van het van het centrum waar de ottomaanse stad en de Oost Europese stad elkaar ontmoeten. Het Oost Europese deel lijkt veen op wat we in Budapest tegen zijn gekomen, hoge gebouwen die in blokken zijn opgebouwd met ruime straten, pleinen en parken. Het ottomaanse deel is voor ons nieuw en bestaat uit kleine nauwe straatjes met veel bazaars, hofjes, winkeltjes en plekken om lekker te liggen en aan de waterpijp te lurken. Beide delen maken het centrum super aantrekkelijk en compleet. Ik hou er niet van om dit te zeggen, maar wanneer je Bosnië Hercegowina wil bezoeken en weinig tijd hebt zou ik die tijd besteden aan Sarajevo en niet nog verder het land intrekken. De stad is echt heel erg aantrekkelijk.

Voor ons was dat spijtig genoeg geen optie, we moesten doorrijden en zijn de dag erna vertrokken richting Jajce. De tram terug naar de camping was trouwens super druk, alle forenzen moesten terug naar hun buitenwijken, maar dat maakte Adam niet uit. Hij heeft volle bak zitten sjansen met alle vrouwen en van veel dames heeft hij kusjes en knuffels gekregen, een blonde baby doet het ook hier goed.

Het stadje Jajce was leuk. Oud, met veel stadsmuren, een kasteel, allerlei waterwerken en watervallen en daarnaast een reeks van circa 20 kleine huisjes waarin door water aangedreven maal stenen hebben gewerkt om graan te malen. Na twee rustige dagen was het tijd om Bosnië te verlaten en zijn we vertrokken richting Hongarije van waaruit ik nu schrijf.

Het is tijd om af te ronden, maar als besluit, Bosnië is zeer de moeite waard!

Comment

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd

Blijf op hoogte!

Want to receive an email when a new travel story is added? Signup for the mailinglist

Other travelstories

Reis blog, ook wel reis webblog genoemd, wordt mogelijk gemaakt door Around the Globe. "Ontmoetingsplek voor en door reizigers". Lees onze Disclaimer